ม.112 กับคดีอีหยังวะ : How to ออกข้อสอบยังไงให้โดนฟ้อง ม. 112

“

ด้วยพนักงานสอบสวน สถานีตำรวจภูธรอำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม ได้ขอให้คณะอักษรศาสตร์ส่งเอกสารกระดาษคำตอบรายวิชาอารยธรรมไทยพร้อมคะแนนที่ให้แก่นักศึกษาในการตอบคำถามแต่ละข้อ ตั้งแต่ปีการศึกษา 2548 ถึงปัจจุบัน เพื่อนำไปประกอบการพิจารณาคดีหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ คณะฯ จึงขอเรียนมาเพื่อโปรดทราบ และขอให้ท่านส่งเอกสารดังกล่าวให้คณะฯ ภายในวันที่ 20 กรกฎาคม 2550 เพื่อจะได้ส่งมอบให้พนักงานสอบสวนต่อไป

21 กรกฎาคม 2550 บุญส่ง บอกกับประชาไทว่า เขาได้ปฏิเสธคำขอดังกล่าว เนื่องจาก คำขอดังกล่าวกระทบต่อสิทธิของนักศึกษา เพราะนักศึกษาเขียนคำตอบโดยเชื่อว่า ผู้อ่านคำตอบมีเพียงคนเดียวคืออาจารย์ผู้สอน และข้อสอบถือเป็นลิขสิทธิ์ของอาจารย์ผู้ออกข้อสอบ การมอบกระดาษคำตอบให้กับเจ้าหน้าที่ตำรวจจึงเป็นเรื่องที่ “เกินกว่าจะทำได้”

บุญส่ง ได้ให้ข้อมูลว่า ก่อนหน้านั้น ในปลายปี 2549 มีอาจารย์ในคณะคนหนึ่งได้แจ้งไปยัง คุณหญิงไขศรี ศรีอรุณ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม(ในขณะนั้น) ระบุว่า บุญส่ง และอาจารย์อีกคนหนึ่ง “ทำการสอนที่หมิ่นพระบรมเดชานุภาพ” เรื่องดังกล่าวถูกส่งต่อถึงอธิการบดีของมหาวิทยาลัย อย่างไรก็ตาม กรณีดังกล่าวถูกยุติไป เมื่ออาจารย์ร่วมสอนของบุญส่งได้ชี้แจงกับอธิการบดีฯ

อย่างไรก็ตาม บุญส่งระบุว่า ก่อนมีบันทึกขอข้อสอบดังกล่าว มีอาจารย์ในคณะอักษรศาสตร์ 2 คน ได้ขอนักศึกษาดูสมุดจดในวิชา “อารยธรรมไทย” ซึ่งบุญส่งเป็นผู้สอนไปดูที่ห้องทำงาน ต่อมาสมุดจดดังกล่าวถูกส่งให้กับเจ้าหน้าที่ตำรวจ มีตำรวจเข้าขอพบนักศึกษาซึ่งเรียนวิชาดังกล่าว และมีการตั้งคำถามว่า ในความคิดของนักศึกษาเนื้อหาในวิชานั้นหมิ่นพระบรมเดชานุภาพหรือไม่ ซึ่งนักศึกษาได้กล่าวกับตำรวจว่า “ไม่”

ในมุมมองของผู้ถูกกล่าวหา บุญส่งเชื่อว่า เขาถูกกลั่นแกล้ง เพราะก่อนหน้านั้น เขาเป็นหนึ่งในบุคคลที่ยื่นเรื่องคัดค้านการที่คณบดีคณะอักษศาสตร์คนเก่าจะดำรงตำแหน่งต่ออีกสมัย เนื่องจากเห็นว่า คณบดีคนนั้นมีความไม่โปร่งใส และธรรมาภิบาลในการบริหารงาน ขณะเดียวกัน บุญส่งยังเคยมีข้อพิพาทกับอาจารย์ซึ่งยื่นเรื่องถึง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมด้วย

ภายหลัง บุญส่งได้มอบข้อสอบที่เป็นปัญหาให้ ประชาไท นำไปเผยแพร่ ข้อสอบฉบับนั้นเป็นข้อสอบวิชา “อารยธรรมไทย” สำหรับนักศึกษาชั้นปีที่ 1 ในปี 2548 ข้อสอบชุดดังกล่าว มีการให้อภิปรายถึงหลายเรื่องในสังคมไทย เช่น การปกครอง รัฐบาล แม้กระทั่งเพศและกามารมณ์

แต่คำถามที่เป็นประเด็น คือ คำถามในข้อ 8 ที่ถามว่า

“

ท่านคิดว่าสถาบันกษัตริย์มีความจำเป็นสำหรับสังคมไทยหรือไม่ อย่างไร และต้องปรับตัวอย่างไรให้เหมาะสมกับระบอบประชาธิปไตย

สำหรับผู้ออกข้อสอบ บุญส่งมองว่า แก่นแกนของประชาธิปไตย คือ สิทธิเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น และเชื่อว่า มหาวิทยาลัยควรสอนให้ นักศึกษาหัดวิเคราะห์ วิพากษ์ และตั้งคำถาม ดังนั้นหากไม่มีเสรีภาพในมหาวิทยาลัยก็เท่ากับการทำลายหลักอุดมศึกษา

แต่สำหรับคนที่ฟ้องร้องเรื่องนี้อย่าง ผศ. วินัย ผู้นำพล เขาได้บอกกับรอยเตอร์ว่า ข้อสอบดังกล่าว “เป็นภัยสังคม” และการสอนหนังสือไม่ควรมี “อคติ”

หลังข่าวของบุญส่งถูกตีพิมพ์ไม่นาน มีอาจารย์และนักเคลื่อนไหวกว่า 500 คนได้ร่วมลงชื่อให้กำลังใจกับบุญส่ง และคัดค้านการคุกคามเสรีภาพทางวิชาการ ผ่านเว็บไซต์ www.petitiononline.com

ต่อมา ปี 2552 บุญส่งเปิดเผยว่า ตำรวจได้ตั้งคณะกรรมการเพื่อตรวจสอบข้อมูลเรื่องดังกล่าวขึ้น แต่สุดท้ายไม่ได้มีการเชิญบุญส่งไปให้ข้อมูลเพิ่มเติม คดีดังกล่าวจึงเป็นอันว่าถูกระงับไป

10 ปีให้หลัง บุญส่ง เสียชีวิตด้วยอาการหลอดเลือดแดงตีบบนเก้าอี้ตัวโปรดที่บ้าน และเมื่อปี 2568 ผศ. วินัย ผู้นำพล ผู้ฟ้องคดี ก็ได้เสียชีวิตแล้วเช่นกัน

“

สังคมไทยมีการควบคุม มีกรอบที่ทุกคนไม่กล้าฝืน... ไม่มีใครเสี่ยงนำเสนออะไรที่เกินเลยออกไป แม้กระทั่งปัจจุบันในนิตยสารการ์ตูนที่จัดประกวดการ์ตูนยังบอกงว่าเนื้อเรื่องต้องไม่ฝืนศีลธรรมอันดีหรือวัฒนธรรมไทย ซึ่งคำนี้เหมารวมมากอะไรคือวัฒนธรรมไทย อะไรคือศีลธรรมอันดี แค่นี้ก็ทำให้ความคิดถูกตัดไปเยอะแล้ว

นั่นคือ หนึ่งในข้อความที่บุญส่งเคยกล่าวไว้