ลมผลัดขน ฝนลอกคราบ : กวีนิพนธ์ชีวิตสามัญชนในคุกที่บอกว่าเสรี

แม้กระทั่งระบบการศึกษาที่บอกว่า เรียนฟรี 15 ปี ก็ยังไม่เคยที่จะฟรีจริง ทั้งที่รากฐานของบ้านคืออิฐ รากฐานของชีวิตคือ “การศึกษา” แต่รัฐไทย ไม่ว่าจะผ่านมากี่สิบปี การศึกษาไม่เคยฟรีจริง ไม่เคยมีรัฐสวัสดิการจริงๆที่จะมาช่วยแบ่งเบาภาระของสามัญชนผู้ที่เป็นเกษตรกร หรือชนชั้นรากหญ้าผู้หาเช้ากินค่ำ ไม่เคยมีมากไปกว่าเงินไม่กี่ร้อยต่อเทอม แทนค่าเครื่องแต่งกายหรืออุปกรณ์การเรียน แม้การศึกษาจะไม่เคยฟรีและมีราคาที่ต้องจ่าย แต่ “ในนามแห่งหน้าที่” บทกวีที่บอกเล่าถึงคนเป็นพ่อเป็นแม่ ที่ไม่ต้องการให้ลูกลำบากอย่างตน กลับยอมสละทุกสิ่งอย่าง เพื่อให้ลูกได้รับการศึกษาที่ดี ไม่ต้องมาลำบากหรือด้อยการศึกษาแบบตน บนฤดูกาลที่อากาศร้อนผ่าวที่สุดที่ในฤดูเดียวกันนั้นก็เป็นฤดูกาลเปิดเทอม ลูกๆต้องได้เครื่องแต่งกายใหม่ตามการเจริญเติบโตของร่างกาย ต้องชำระค่าเทอม ต้องจ่ายค่าอุปกรณ์การเรียน เพราะสิ่งที่กล่าวมานี้ไม่เคยมีรัฐบาลไหนบอกว่า “เป็นรัฐสวัสดิการ” รัฐไม่เคยกระทำให้ชัดเจนและเป็นที่ประจักษ์มากกว่าเพียงคำพูดว่า “ทุกคนต้องได้เรียนฟรี” ทำให้การศึกษาสำหรับสามัญชนนั้นมีราคาที่ต้องจ่ายที่แพงมากเมื่อเทียบกับคุณภาพชีวิต ค่าแรงที่ได้รับ และสิ่งที่ต้องแบกรับในแต่ละฤดูกาลเพียงเพื่อเขาต้องการ “ซื้ออนาคตให้ลูก” ของเขา และลูกของเขาก็ยังต้องดิ้นรน ทำงานช่วยครอบครัวเพื่อที่จะมีเงินทุนในการศึกษาต่อในระบบการศึกษาที่หลอกกันว่า “เรียนฟรี”

บนโลกแห่งบริโภคนิยมจึงบีบให้คนต้องดิ้นรนบนคุกที่บอกว่าเสรี คุกที่พัศดีบอกว่าเรามีเสรีเต็มที่ คุกที่เต็มไปด้วยความจริงและความฝัน มีทั้งดีและแย่บนการแข่งขันเพื่อมีชีวิต มีกิจวัตรที่คนคุกพึงกระทำซ้ำๆในแต่ละวันเพื่อให้ได้มาซึ่งค่าตอบแทนอันน้อยนิด เพื่อให้ยังชีพต่อไปได้ โดยการกระทำที่ว่าก็สร้างคุณูปการอันมหาศาลต่อผู้ที่เป็น “เหล่าเจ้าของคุก” ที่แก่งแย่งชิงดีชิงเด่นกัน โดยที่เราทุกคนที่เปรียบดั่งคนคุกเป็นได้เพียงแค่ “เครื่องมือ”

สุดท้ายแล้วสมควรแก่เวลาหรือยัง ที่สามัญชนผู้ผ่านพบความวุ่นวายที่ถูกกดทับและบีบรัดโดยคุกเสรีและโลกแห่งการบริโภคนิยม จะหลุดพ้นจากวัฏจักรที่รีดเค้นพลังกายพลังใจและเรี่ยวแรงของเราที่เคยมีไปจนหมด พร้อมทั้งหวนกลับระลึกและกลับมาพินิจพิจารณาว่า เรายังเหลืออะไรอยู่บ้างบนแผ่นดินแม่ที่เป็นบ้านเกิดเมืองนอนของตน ยังคงเหลือที่ทาง “เพียงพอ” หรือไม่ที่จะกลับมาชุบชีวิตสังคมชายขอบให้กลับมามีมนตร์สเน่พร้อมกับฟื้นคืนชีวิตชีวาอีกครั้ง และบอกลากลไกอำนาจรัฐส่วนกลางที่ใช้เราเป็นเพียงเครื่องมือ ถึงเวลาหรือยังที่เราจะกลับมายืนบนผืนดินแห่งบรรพชนให้เต็มขา สร้างเสริมและเติมแต่งที่ทางกับชนรุ่นหลังพร้อมกับบอกพวกเขาว่า เขาไม่จำเป็นต้องพลัดถิ่นไปหาอนาคตที่ไหนอีกต่อไปแล้ว บนผืนดินแห่งบรรพชนแห่งนี้มีพื้นที่ให้ดอกไม้ทุกชนิดได้งอกงามตามต้องการ ดอกไม้เหล่านี้เองที่จะเติบโตและปลดแอกตนเองจากพันธนาการที่ผูกมัดไว้ในนาม “คุกเสรี” อย่างสมบูรณ์

หนังสือ ลมผลัดขน ฝนลอกคราบ

พิมพ์ครั้งแรกปี 2557

จัดพิมพ์โดย กากะเยียสำนักพิมพ์ บรรณาธิการ ‘บรรจง บุรินประโคน’

อ่านอะไรต่อดี: ทางหอม (ธีรยุทธ บุษบงค์)

ฝากติดตาม ดิ อีสานเด้อ ในช่องทางต่างๆ เว็บไซต์ www.theisaander.com เฟซบุ๊คแฟนเพจ https://www.facebook.com/theisaander อินสตาแกรม www.instagram.com/theisaander ทวิตเตอร์ twitter.com/TIsaander และกลุ่ม หมู่เฮาอีสานเด้อ www.facebook.com/groups/226598875311155

ปี 2565 นี้ ดิ อีสานเด้อ สัญญาว่า จะผลิตผลงานให้ทุกท่านได้อ่านอย่างน้อยสัปดาห์ละ 1 ชิ้นไม่ขาดหายไปแน่