ผู้รายงานพิเศษ UN ชี้ คนไร้บ้าน ไม่ควรถูกดำเนินคดีจากเคอร์ฟิวในช่วงโควิด -19

เมื่อช่วงต้นเดือนเมษายน ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน รายงานว่า Leilani Farha ผู้รายงานพิเศษแห่งสหประชาชาติว่าด้วยสิทธิในที่อยู่อาศัย ได้ออกเอกสารแนวทางการปกป้องคุ้มครองคนไร้บ้านในสถานการณ์การระบาดของไวรัสโควิด-19 โดยชี้ให้เห็นความจำเป็นของรัฐบาลต่างๆ ในการคุ้มครองสิทธิของคนไร้บ้าน หรือผู้ไร้ที่อยู่อาศัย ซึ่งเป็นประชากรอีกส่วนหนึ่งในเขตเมืองใหญ่ต่างๆ ทั่วทั้งโลก พร้อมกับจัดทำเป็นข้อเสนอแนะ 13 ประการสำหรับดูแลสิทธิของคนกลุ่มนี้ในสถานการณ์โรคระบาด นอกจากข้อเสนอเรื่องการเร่งจัดหาที่พักฉุกเฉินสำหรับคนไร้บ้าน และทำให้คนกลุ่มนี้เข้าถึงสิทธิด้านสุขภาพและเข้าถึงข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับไวรัสโควิค-19 แล้ว ทางผู้รายงานพิเศษยังเสนอแนะให้รัฐบาลต่างๆ รับรองว่าคนไร้บ้านจะไม่ถูกดำเนินคดี ถูกปรับหรือถูกลงโทษ จากการบังคับใช้เคอร์ฟิวหรือมาตรการกักกันที่เกิดขึ้นในระหว่างการระบาดของไวรัสโควิค-19 ที่อยู่อาศัยกลายเป็นปราการป้องกันคุ้มครองผู้คนจากไวรัสโคโรน่า การมีหรือไม่มีบ้านให้อาศัยจึงเป็นสถานการณ์ของความเป็นความตาย รัฐบาลต่างๆ ทั่วโลกบังคับใช้มาตรการต่างๆ ทั้งการอยู่บ้าน –“stay home”, การแยกตัว – “self-isolate”, การเว้นระยะห่างทางกายภาพ – “physical distancing” และการล้างมือ – “wash your hands” เพื่อควบคุมการระบาด และลดอัตราการติดเชื้อไวรัสโคโรน่า นโยบายเหล่านี้มีการกำหนดขึ้นบนข้อสันนิษฐานว่าทุกคนมีบ้านที่มีสุขอนามัยที่เพียงพอ แต่สำหรับผู้คนกว่า 800 ล้านคนทั่วโลกที่ไร้ที่อยู่อาศัยนั้นกลับไม่ได้เป็นเช่นนั้น [คือ ไม่มีที่อยู่อาศัยที่ถูกสุขอนามัยพอ] และยังเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงที่ต้องเผชิญกับปัญหาสุขภาพจำนวนมาก และมีอัตราการป่วยทางเดินหายใจที่สูง ซึ่งเพิ่มความไวในการติดเชื้อโรคอย่างมาก ซึ่งรวมไปถึงไวรัสโควิด-19 ในการเผชิญกับการระบาดใหญ่ครั้งนี้ การไม่สามารถเข้าถึงที่อยู่อาศัยอย่างเพียงพอนั้น อาจเป็นโทษประหารสำหรับผู้ที่ไร้บ้าน คนไม่มีที่อยู่อาศัย คนเร่ร่อน และยังผลให้ประชากรในวงกว้างมีความเสี่ยงไปด้วย โควิด-19 ได้เปิดเผยให้เห็นมายาคติของลัทธิปัจเจกบุคคลนิยม เผยให้เห็นถึงวิถีของมีความเป็นอยู่ที่ดีร่วมกัน ว่าไม่ได้ขึ้นอยู่กับความสามารถของเราในการ “อยู่บ้าน” อย่างเดียว แต่รวมถึงความสามารถของผู้อื่นในการทำเช่นเดียวกันได้ด้วย [นั่นคือ การมีบ้านให้อยู่ ให้สามารถ “stay home” ได้เช่นกัน] กรณีการไร้บ้านไร้ที่อยู่อาศัยของบุคคล ไม่ว่าจะมีสัญชาติหรือสถานะทางกฎหมายเช่นไร รวมถึงในช่วงวิกฤต ถือเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนเบื้องต้น การคุ้มครองที่สำคัญจากสิทธิในที่อยู่อาศัย รวมถึงสิทธิด้านสุขภาพและสิทธิในอาหาร เป็นพื้นฐานของศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และการรักษาชีวิตที่ไม่สามารถถูกระงับได้ แม้แต่ในสภาวะฉุกเฉิน ในบริบทนี้ รัฐจะต้องตอบสนองต่อความต้องการที่อยู่อาศัยของผู้ไร้บ้าน/ไร้ที่อยู่อาศัย อย่างเร่งด่วน และมีการจัดลำดับความสำคัญเพื่อให้แน่ใจว่ามีการป้องกันไวรัสและการคุ้มครองประชากรในวงกว้างอย่างเท่าเทียมกัน การจัดการเรื่องนี้จะต้องมีความร่วมมือระหว่างรัฐบาลระดับชาติและระดับภูมิภาคหรือท้องถิ่น เพื่อให้มีทรัพยากรและความสามารถที่จำเป็นและเพื่อให้มั่นใจว่าทุกความพยายามในการต่อสู้กับโรคระบาดนั้นมีประสิทธิภาพ รัฐจะต้องดำเนินมาตรการเร่งด่วนดังต่อไปนี้เพื่อให้สอดคล้องกับภาระหน้าที่ด้านสิทธิมนุษยชน 1.จัดหาที่พักให้กับคนไร้บ้านทุกคนที่อาศัยอยู่อย่างลำบากยากแค้นหรือบนท้องถนน เพื่อมุ่งเปลี่ยนให้เป็นที่อยู่อาศัยถาวรได้ และไม่ให้ต้องกลับไปเป็นคนไร้บ้านอีกภายหลังสถานการณ์โรคระบาดยุติลง อาจต้องจัดหาห้องพักโรงแรม หรือห้องเช่า หรือเปลี่ยนวัตถุประสงค์ใหม่ของสถานที่ต่างๆ เช่น ค่ายทหารหรือโรงพยาบาลที่ไม่ได้ใช้ หน่วยงานรัฐควรมีอำนาจในการจัดหาที่พักอาศัยของเอกชนที่ว่างหรือบ้านพักสำรอง