คนไทยริมโขงแถลงค้านเขื่อนหลวงพระบาง ของลาว

เครือข่ายประชาชนไทย 8 จังหวัดลุ่มน้ำโขง ออกแถลงการณ์คัดค้านการสร้างเขื่อนหลวงพระบาง บนแม่น้ำโขง ในประเทศลาว โดยมีข้อเรียกร้อง และเสนอแนะ 4 ข้อโดยสรุปดังนี้ 1. รัฐบาลไทยต้องไม่ให้การสนับสนุนใดๆแก่การก่อสร้างเขื่อนดังกล่าว

2. การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย(กฟผ.) ต้องไม่รับซื้อไฟฟ้าจากเขื่อนดังกล่าว

3. เสนอให้แก้ไขข้อตกลงแม่น้ำโขง เพื่อประชาชนลุ่มแม่น้ำโขงแต่ละประเทศจะได้มีส่วนร่วมกับความเห็นชอบในการสร้างเขื่อนบนแม่น้ำโขง ทุกเขื่อนหลังจากเขื่อนหลวงพระบาง

4. ขอให้ รัฐบาล และ กฟผ. เปิดเผยข้อมูล และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับโครงการเขื่อนในแม่น้ำโขง และหาทางเยียวยาปัญหาที่เกิดขึ้นจากเขื่อน

โดยแถลงการณ์ตัวเต็มระบุว่า

แถลงการณ์เครือข่ายประชาชนไทย 8 จังหวัดลุ่มน้ำโขง เรียกร้องให้ยุติการรับซื้อไฟฟ้าจากโครงการเขื่อนหลวงพระบาง เขื่อนกั้นแม่น้ำโขงไม่จำเป็นต่อพลังงานไฟฟ้าของไทย 7 เมษายน 2563 ตลอดระยะเวลา 7 ปีที่ผ่านมา การผลักดันการสร้างเขื่อนบนแม่น้ำโขงสายหลักเกิดขึ้นมาอย่างต่อเนื่อง โดยในแผนจะมีการสร้างเขื่อนไฟฟ้า 11 เขื่อน อยู่ในลาว 7 เขื่อน อยู่บนพรมแดนแดนไทย-ลาว 2 เขื่อน และในกัมพูชา 2 เขื่อน นับตั้งแต่ปี 2554 เขื่อนไซยะบุรี เป็นเขื่อนแห่งแรกที่ถูกนำเข้าสู่กระบวนการ “การแจ้งเตือน การปรึกษาหารือล่วงหน้า และการทำความตกลง” หรือ Procedure for Notification, Prior Consultation and Agreement (PNPCA) ตามข้อตกลงแม่น้ำโขง พ.ศ. 2538 ที่ 4 ประเทศสมาชิกลงนามร่วมกัน โดยกระบวนการปรึกษาหารือฯ PNPCA ของโครงการเขื่อนไซยะบุรี ดำเนินไปท่ามกลางเสียงวิพากษ์วิจารณ์อย่างต่อเนื่องในระดับภูมิภาค โดยเฉพาะประเด็นว่าเป็นกระบวนการที่เร่งรัด ปราศจากการศึกษาผลกระทบข้ามพรมแดน จนในที่สุดเมื่อครบวาระ 6 เดือน คณะกรรมการร่วม (JC) ของ 4 ประเทศ ไม่สามารถตกลงกันได้ และเสนอให้ยกระดับการเจรจากรณีเขื่อนไซยะบุรี ไปสู่คณะมนตรี (Council) โดยคณะมนตรีมีมติให้ทำการศึกษาผลกระทบเพิ่มเติม โดยเป็นไปตามมาตราที่ 34 และ 35 ของข้อตกลงแม่น้ำโขง พศ. 2538 ที่ว่าด้วยการแก้ไขข้อขัดแย้ง และข้อพิพาท หลังจากนั้นโครงการเขื่อนไซยะบุรี ได้มีการลงนามสัญญาซื้อขายไฟฟ้ากับไทย โดยการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย หรือ กฟผ. จนนำไปสู่การก่อสร้างเขื่อน และผลิตไฟฟ้าอย่างเป็นทางการเมื่อเดือนตุลาคม 2562 ทั้งหมดนี้ดำเนินการไปโดยไม่มีการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมข้ามพรมแดน สอดคล้องกับการทบทวนทางเทคนิคโดย คณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง (Review of the Design Change Made for Xayaburi Hydropower Project) ซึ่งระบุว่าขาดการศึกษาผลกระทบข้ามพรมแดนด้วยเช่นกัน