พระราชกรณียกิจสุดท้าย ร.8 และชุดภาพที่ไม่เคยถูกเผยแพร่

“9 มิถุนายน 2489 “พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล รัชกาลที่ 8” ต้องพระแสงปืนใน ณ ห้องพระบรรทม พระที่นั่งบรมพิมาน ภายในพระบรมมหาราชวัง ระยะเวลาการครองราชย์ของพระองค์จึงถูกหยุดไว้ที่ 11 ปี 99 วัน”

ข้อมูลข้างต้นทุกคนน่าจะรับรู้กันเป็นอย่างดีแล้ว แต่อาจจะมีคนไม่เยอะจำนวนนักที่รู้ว่า ก่อนหน้านั้น 4 วัน พระองค์ทรงประกอบพระราชกรณียกิจสุดท้ายในฐานะพระมหากษัตริย์ที่ “ทุ่งนา”

ย้อนกลับไปในวันนั้น 5 มิถุนายน 2489 พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล ได้เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วย “สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าภูมิพลอดุลยเดช” ไปยังสถานีเกษตรกลาง บางเขน เพื่อทอดพระเนตรการทำนา และกิจการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และทรงหว่านข้าวในแปลงนาทอดลองหลังตึกขาว หรือ “ตึกสัตวบาล” บ้างเรียกตึกนี้ว่า “ตึกเสือ” เพราะเคยถูกทาสีด้วยลายพราง บางครั้งถูกเรียกว่า “ตึกเคมี” เพราะเคยถูกใช้สอนวิชาเคมี แต่ปัจจุบัน อาคารหลังนี้ถูกใช้เป็น “หอประวัติมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์” แต่ด้วยภาพจำของตึกยังคงเป็นสีขาว บางคนจึงเรียกติดปากว่า “ตึกขาว” และแปลงนาทดลองหลังตึกขาวในอดีต ปัจจุบัน ได้กลายเป็นที่ตั้งของ “ตึกพืชพรรณ”

สำหรับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์นั้น ได้รับการสถาปนาขึ้นหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง โดยรัฐบาลดำริให้สร้างสถานีเกษตรกลาง บางเขนขึ้น ที่อำเภอบางเขน จังหวัดพระนครในปี 2482 ก่อนจะย้าย “วิทยาลัยเกษตรศาสตร์” จากเดิมที่ตั้งอยู่ในจังหวัดเชียงใหม่ มาตั้ง ณ สถานีเกษตรกลางบางเขน ก่อนยกสถานะขึ้นเป็นมหาวิทยาลัยในปี 2486 เบื้องต้นเปิดสอนใน 4 คณะ คือ คณะกสิกรรมและสัตวบาล คณะการประมง คณะวนศาสตร์ และคณะสหกรณ์

ในช่วงเวลาไล่เลี่ยกันนั้น กระทรวงเศรษฐการ ซึ่งดูแลงานด้านการเกษตรของประเทศในขณะนั้นได้เชิญผู้เชี่ยวชาญจากต่างประเทศมาร่วมส่งเสริมประสิทธิภาพให้กับข้าราชการไทย และต่อมาได้เกิด “โครงการเพื่อพัฒนาพันธุ์ข้าวในประเทศไทย” ปี 2493 ซึ่งได้รวบรวมนักวิชาการการเกษตรจากหลายจังหวัดทั่วประเทศ เพื่อหาพันธุ์ข้าวที่ยอดเยี่ยมสำหรับการขยายและพัฒนาพันธุ์ ซึ่งโครงการนี้เองทำให้ประเทศไทยค้นพบ “ข้าวหอมมะลิ” หรือ “ข้าวขาวดอกมะลิ 105” ที่กลายเป็นพันธุ์ข้าวที่ชาวไทยภาคภูมิใจ และเป็นสินค้าส่งออกที่ได้รับความนิยมในต่างประเทศ

สุนทร สีหะเนิน พนักงานบำรุงข้าวท้องถิ่น จังหวัดฉะเชิงเทราซึ่งถูกระบุว่าเป็นผู้ค้นพบพันธุ์ “ข้าวขาวดอกมะลิ 105” เคยเปิดเผยว่า สหรัฐอเมริกาได้ส่งผู้เชี่ยวชาญสำคัญ 2 คน มาช่วยพัฒนาพันธุ์ข้าวในประเทศไทย คือ Harry Houser Love ศาสตราจารย์ด้านเกษตรศาสตร์ จากมหาวิทยาลัย Cornell ที่มาทำวิจัยเรื่อง การเพาะพันธุ์ข้าวท้องถิ่น และทำโครงการเพิ่มผลผลิตข้าวในประเทศไทยภายใต้โครงการที่ใหญ่กว่าชื่อ ‘Economic Cooperation Administration’ ของสหรัฐฯ

และ Robert Larimore Pendleton เป็นศาสตราจารย์ด้านธรณีวิทยาจากมหาวิทยาลัย John Hopkins ผู้เขียนหนังสือ Thailand: Aspects of landscape and life ซึ่งถูกส่งมายังประเทศไทยโดยโครงการ US Mutual Security Agency's Special Technical and Economic Mission to Thailand โดยทั้งโครงการที่ รอเบิร์ต และแฮรี่ ทำงานให้นั้นอยู่ภายใต้ปีกใหญ่ที่ชื่อ The Marshall Plan ซึ่งสหรัฐฯใช้เป็นแนวทางการต่อสู้กับลัทธิคอมมิวนิสม์หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 จบสิ้นกระบวนความ